خاموشی‌هایی كه نه تنها تعداد خدابیامرزدها را برای ادیسون، مخترع برق افزایش نداده است، بلكه باعث افزایش استفاده از كالاهایی شده است كه شاید كاربران تا پیش از این تمایلی به استفاده از آنها نداشتند.
محافظ‌های لوازم خانگی و كامپیوتر و انواع UPS از دسته كالاهایی هستند كه مدت‌ها است وارد بازار داخلی شده‌اند. اما به این دلیل كه تا چند هفته پیش، به ندرت شاهد قطعی برق بودیم، استفاده از این كالاها به ویژه سیستم‌های نگهدارنده جریان برق (UPS) چندان مرسوم نبود.
اما ...
طبق اعلام عرضه‌كنندگان انواع UPS طی یك ماه گذشته،‌ میزان تقاضا برای این كالا تا حدی افزایش یافته است كه در مواردی شاهد كاهش موجودی این كالا در بازار بودیم.
خب، این هم رسم زمانه است و زندگی در دنیای الكترونیكی امروزی!
همه چیز چاره‌ای دارد. حتی قطع انرژی برق...

UPS از واژه UNINTERUPTIPLE power supply كه به معنی منبع تغذیه بدون وقفه است، گرفته شده است.
این دستگاه متشكل از قطعات حالت جامد (SOLID - STATE) است كه بین منبع برق ورودی و بار وصل شده است و از بروز اختلالات برق ورودی (برق شهری) جلوگیری می‌كند.
به طور كلی برای به حداقل رساندن مشكلات استفاده از برق شهری و حفاظت هر چه بیشتر سخت‌افزار و نرم‌افزارهای مورد استفاده و همچنین اطلاعات موجود در شبكه‌های كامپیوتری،‌ از سیستم‌های منبع تغذیه بدون وقفه (UPS) استفاده می‌شود.و........

انواع UPS
طبق اعلام حدیدی، مدیر فروش شركت بك پیشرو، یكی از واردكنندگان و عرضه‌كنندگان انواع UPS، این كالا از نظر نوع، كاربرد و تكنولوژی ساخت به سه گروه سیستم‌هایی با تبدیل دوگانه (on line Double conversion)
سیســـــتم‌هــــای اضطــــراری
(stand by یا off line) و سیستم (line interactive) تقسیم می‌شوند.در سیستم‌های تبدیل دوگانه، مبدل AC/DC به صورت پیوسته تغذیه بار را با یكسوسازی از طریق برق شهری AC/DC و یا در زمان قطع برق از طریق باتری تامین می‌كند.
به عبارت دیگر در این شرایط تغذیه مصرف‌كننده به طور دائم توسط اینورتر انجام می‌شود و كاملا از شبكه برق شهر ایزوله می‌شود. به همین دلیل تغییرات ولتاژ، فركانس و... به مصرف‌كننده منتقل نمی‌شود. از این UPSها بیشتر برای دستگا‌ه‌های بسیار حساس مانند سرور و... استفاده می‌شود تا آسیبی به مصرف‌كننده نرسد.
به گفته سیروس زندی، یك كارشناس حوزه سخت‌افزار كامپیوتر، سیستم‌های اضطراری Stand by یا off line نیز در حالت عادی، برق شهری را از طریق By pass به مصرف‌كننده منتقل می‌كند. در این حالت مبدل اصلی دستگاه خاموش است یا در صورت روشن بودن در حالت باردهی به مصرف‌كننده نیست و تنها در موارد خاصی مانند اختلال در شبكه یا قطع برق شهری توان خروجی با استفاده از انرژی ذخیره شده در باتری تامین می‌شود.
وی می‌گوید: جایگزینی منبع تغذیه توسط كلید By pass ممكن است چند میلی‌ثانیه یا در حد صفر باشد.
زندی دسته سوم upsهای موجود در بازار را سیستم‌های line interactive معرفی می‌كند كه این UPSها شامل دستگاه‌هایی هستند كه در آنها سعی شده است به اضافه كردن سیستم ولتاژ در مسیر By pass عملكرد بهتری نسبت به سری off-line ارائه شود.
صادقی یكی از عرضه‌كنندگان انواع ups نیز upsهای مجهز به ترانس Buck/Boost و ترانس Ferroresnant را از متداول‌ترین upsهای موجود در بازار داخلی معرفی كرد.به گفته وی این سیستم‌ها مشابه مدل‌های off-line و Line interactive بار خود را از طریق مسیر By pass تغذیه می‌كنند و بر اثر هر حادثه‌ای كه سبب قطع برق شهری شود آن را به اینورتر انتقال می‌دهند.
یوسفی، كارشناس فروش upsهای APC در مورد كاربردهای UPS می‌گوید: UPSها به دلیل نقش محافظتی كه دارند در اماكنی كه اطلاعات و آمار روی سیستم‌های كامپیوتری رد و بدل و یا ذخیره می‌شوند، كاربرد فراوانی دارند كه البته طی یك ماه اخیر و با توجه به سهمیه‌بندی شدن جریان برق میزان استفاده از آن در حد قابل توجهی نسبت به سابق افزایش یافته است.
به گفته وی، كارشناس فروش شركت فاراتل، دستگاه‌های UPS علاوه‌بر نگهداری و ذخیره انرژی برق به دلیل تجهیز به استابلایزر، نوسانات جریان برق را نیز كنترل می‌كند. به گفته وی، UPS علاوه‌بر كاربردهای خانگی، شركتی و صنعتی در تجهیزات درمانی مانند سیستم‌های حفظ حیات در اتاق عمل و بخش‌های مختلف درمانی، تجهیزات شبكه ارتباطی، تجهیزات عملیات صنعتی مانند عملیات تولیدی دقیق، برج مراقبت فرودگاه‌ها، سیستم‌های كنترل و پردازش و... كاربردهای فراوانی دارد.
برندهای موجود در بازار
APC، فاراتل، هژیر صنعت،exim powerr، پایاسیستم و... از برندهای موجود ups در بازار داخلی هستند كه در حال حاضر در بین برندهای خارجی APC و در بین برندهای ایرانی فاراتل جزو پرفروش‌های بازار هستند.
زالی- یك فروشنده- از وجود UPSهای چینی در بازار طی یكسال و افزایش عرضه این نمونه‌های چینی طی یك ماه اخیر خبر داد و گفت: اگرچه این كالاها محصول كشور چین هستند ولی به اسم كشورهایی چون ژاپن، آلمان و... وارد بازار می‌شوند.
در زمینه قیمت هم باید بگوییم قیمت‌ها در حد بسیار زیادی بستگی به توان و میزان مصرف‌ دستگاه دارد.
طبق اعلام فعالان بازار، قیمت انواع UPS با توجه به توان مصرفی دستگاه بین یكصدهزار تا 50میلیون تومان متغیر است. به گفته رسول‌زاده، كارشناس فروش شركت هژیر صنعت، هر چه میزان مصرف و تعداد دستگاه‌های یك مجموعه بیشتر باشد، باید هزینه بیشتری برای خرید UPS صرف كرد.
همچنین میزان نگهداری برق تاثیر زیادی بر قیمت UPS دارد.
به عنوان مثال تهیه UPS برای یك كاربر خانگی كه تمایل دارد برق را برای یك كامپیوتر در حدود 30دقیقه ذخیره كند، حدود 169هزار تومان هزینه در بر دارد. رسول‌زاده مدل 1250 از UPSهای هژیر صنعت را برای كاربران خانگی معرفی كرد كه برق را حدود 10 تا 30دقیقه ذخیره می‌كند و قیمتی حدود 170هزار تومان دارد. وی همچنین مدل 1500 را یكی دیگر از دستگاه‌های UPS مناسب برای كاربران خانگی معرفی كرد كه به یك باتری داخلی نیز مجهز است و برق را حدود 5/1ساعت ذخیره می‌كند و با قیمتی حدود 455 تا 460هزار تومان به فروش می‌رسد. فاراتل نیز مدل SM1250 را از UPSهای مناسب كاربران خانگی معرفی كرد كه حدود 30دقیقه برق را ذخیره كرده و با قیمت 219هزار تومان به فروش می‌رسد.
طبق اعلام كارشناس فروش این شركت، در حال حاضر موجودی UPSهای این شركت در حد قابل توجهی كاهش یافته است و متقاضیان برای خرید این كالا باید سفارش داده و ظرف 60روز آینده منتظر دریافت UPS سفارشی خود باشند. وی افزایش تقاضا را عامل این مساله عنوان كرد.
یوسفی، كارشناس فروش شركت پیماعمران نیرو، عرضه‌كننده UPSهای APC نیز مدل‌های BK650EL و CUA7501 را به عنوان UPSهای مناسب كاربران خانگی معرفی كرد كه مدل اول از یك كامپیوتر و مدل دوم از دو كامپیوتر پشتیبانی می‌كند و قادر است جریان برق را حدود 40 تا 45دقیقه ذخیره كند.
این دستگاه‌ها به ترتیب با قیمت 110هزار تومان و 280هزار تومان به فروش می‌رسند. به گفته كارشناس فروش این شركت، هر چه تعداد كامپیوترهای یك مجموعه بیشتر باشد، باید UPSقوی‌تری تهیه شود. به عنوان مثال برای مجموعه‌ای با چهار تا پنج كامپیوتر UPS قوی‌تری كه به چهار باتری مجهز می‌شود، مناسب است. وی مدل Surt 2000 xlI را از UPSهای مناسب برای مجموعه‌ای با چهار تا پنج كامپیوتر معرفی كرد كه قیمت دستگاه پایه آن یك‌میلیون و 70هزار تومان است و به ازای هر باتری نیز باید مبلغی معادل 420هزار تومان پرداخت شود.
این مدل قادر است جریان برق را حدود دو ساعت ذخیره كند. وی همچنین مدل Surt 1000XLI را از دستگاه‌های پرقدرت UPS این برند معرفی كرد كه توانایی نگهداری برق برای 46ساعت را داشته و به ده باتری مجهز می‌شود. یوسفی قیمت پایه این دستگاه را 630هزار تومان و قیمت هر باتری را نیز 420هزار تومان اعلام كرد. البته اگرچه دستگاه‌هایی با توان بالای نگهداری جریان برق وارد بازار شده‌اند، اما طبق اعلام عرضه‌كنندگان این كالا، تهیه دستگاهی با قدرت نگهداری 2 ساعت برق كافی به نظر می‌رسد. چرا كه كشور ما در وضعیتی نیست كه احتیاج به قطعی‌های 24 تا 48 ساعته برق داشته باشد.حدیدی، مدیر فروش شركت بك‌پیشرو نیز می‌گوید به طور كلی دستگاه‌های UPS برند exim power با قیمتی حدود یكصد هزار تا یكصد میلیون تومان به فروش می‌رسند كه یك كاربر خانگی برای خرید می‌تواند حدود یكصد هزار تا یك میلیون تومان هزینه كند. یك كاربر شركتی نیز برای تهیه UPS، مناسب باید حدود دو تا سی میلیون تومان و یك كاربر صنعتی باید بین سی تا یكصد میلیون تومان هزینه كند. به گفته وی این دستگاه‌ها بسته به قیمتی كه دارند، توانایی نگهداری برق بین 10 دقیقه تا 24 ساعت را دارند.
صرفه اقتصادی استفاده از UPS
اگرچه خرید این كالا كاربران رایانه را متحمل پرداخت یك هزینه یكصد هزار تا یكصد میلیون تومانی می‌كند، اما استفاده از این كالا برای افرادی كه اطلاعات مهمی را در رایانه خود نگهداری و ذخیره می‌كنند، بسیار به‌صرفه است. چرا كه ممكن است هنگام ذخیره اطلاعات جریان برق ناگهان قطع شود و آن وقت...
خودتان پیش‌بینی كنید چه اتفاقی می‌افتد!اهمیت استفاده از این دستگاه‌ها در امور صنعتی و درمانی بسیار بیشتر است. تصور كنید هنگام انجام یك عملیات مهم صنعتی ناگهان جریان برق قطع شود. یا هنگام انجام عمل جراحی سیستم احیا یا دستگاه‌های پزشكی از كار بیفتند.اینجا است كه UPSها به داد ما می‌رسند و با ذخیره جریان برق مانع بروز اختلال در روند كاری می‌شوند.
در جدول زیر چند نمونه از UPSهایی كه توسط شركت‌‌های مختلف به بازار عرضه شده‌اند، معرفی شده‌اند.

منبع :

دنیای اقتصاد